Nuôi cá chạch đồng và nuôi cá chạch lấu là một hướng nuôi trồng thủy sản mới nhiều triển vọng, đem lại hiệu quả kinh tế cao. Cá chạch đồng và cá chạch lấu là loài cá nước ngọt có sức đề kháng tốt, khả năng thích nghi cao và đặc biệt có giá trị dinh dưỡng lớn. Bài viết dưới đây, Biogreen sẽ cùng bạn tìm hiểu về cách nuôi cá chạch đồng và nuôi cá chạch lấu!
Cách nuôi cá chạch lấu
- Đặc điểm chung của cá chạch lấu
Cá chạch lấu là loài cá nước ngọt hoặc nước lợ, thường sinh sống ở các sông, hồ và ao. Chúng có thân hình thon dài, đầu nhọn và da trơn bóng, màu sắc cơ thể từ nâu đến vàng nhạt với các vệt đen hoặc xám nhạt chạy dọc thân. Cá chạch lấu có vây lưng kéo dài từ đầu tới đuôi nên chúng có thể dễ dàng di chuyển trong môi trường nước.
Cá chạch lấu trưởng thành có thể có chiều dài từ 50-70 cm và nặng từ 0,5 đến 1kg, tùy vào điều kiện nuôi dưỡng. Đây là loài ăn tạp, có thể tiêu thụ các loại động vật nhỏ như giun, tôm, cá con và thực vật thủy sinh.
- Chuẩn bị môi trường nuôi
2.1 Đối với ao đất
Cần cải tạo ao kỹ trước khi thả nuôi: vét bùn, diệt tạp, dọn cỏ quanh bờ…
Đặc điểm ao nuôi:
Có nguồn cấp thoát chủ động, pH từ 7-8, độ trong từ 30-40 cm. Màu nước có màu xanh nõn chuối.
Diện tích từ 500-1.000 m2 , mực nước khoảng 1,2-1,8 m, bờ ao chắc chắn, đáy ao bằng phẳng. Ngoài ra, cần làm các bó tre hay ống nhựa để cá trú ẩn.
2.2 Đối với bể xi măng
Phụ thuộc vào điều kiện kinh tế của từng hộ gia đình mà lựa chọn bể to hay nhỏ. Bể cần được bố trí các ống cấp nước và thoát nước dưới đáy để dễ vệ sinh và thay nước.
Nhiệt độ môi trường nước nên duy trì trong khoảng 25-27 độ C.
Trên mặt bể cần làm mái che tạo râm mát cho cá chạch lấu, người nuôi có thể thả thêm bèo hoặc các ống trẻ, ống nhựa không chứa tinh dầu làm nơi trú ẩn cho cá. Cần sát khuẩn và vệ sinh sạch để loại bỏ các mảnh vụn và mùi của bể.
2.3 Đối với vể hoặc ao lót bạt
Chọn loại bạt có bề mặt trơn, mềm để không làm trầy xước cá.
Chọn khung vật liệu chắc chắn để tránh bị đổ, sụp trong quá trình nuôi.
Lắp đặt mái che nắng và thiết kế hệ thống cấp thoát nước thuận tiện.
Vệ sinh bể hoặc ao, sát khuẩn và cấy vi sinh, khoáng vào nước trước khi thả cá.
Chọn vị trí thuận lợi, tránh nơi có nhiều người qua lại, tốt nhất là xung quanh có nhiều cây xanh.
2.4 Đối với nuôi trong lồng bè
Chọn mùng lưới với mắt lưới nhỏ, làm các phao cho lồng nổi.
Chọn nơi có nguồn nước thông thoáng, xa chợ và khu công nghiệp, ít có tàu thuyền qua lại, có độ sâu từ 4-5m.
Bố trí thêm các giá thể bằng bó tre, ống nhựa để tạo nơi trú ẩn cho cá.
- Chọn và thả giống
3.1 Chọn giống
Chọn nơi cung cấp giống uy tín, nên lựa con giống đạt từ 20-30g/con là phù hợp.
Lựa chọn nuôi cá chạch lấu có màu sắc sáng đẹp đồng đều, bơi lội nhanh nhẹn, không dị hình, trầy xước và không có dấu hiệu bị bệnh.
Mật độ thả nuôi ao đất công nghiệp từ 50 con/m2. Với nuôi thả bình thường từ 5-10 con/m2.
Mật độ đối với thả bể xi măng: 50-100 con/m2.
Mật độ đối với bể, ao lót bạt từ 100-200 con/m2 ( size từ 2 – 3g/con ).
Mật độ nuôi lồng bè 40 con/m2.
Nếu nuôi với mật độ cao cần chú ý sục khí cho cá.
3.2 Thả giống
Thả giống lúc sáng sớm hoặc chiều mát.
Ngâm túi chứa cá vào bể khoảng 15 phút để nhiệt độ trong và ngoài nước cân bằng sau đó mới mở túi cho cá ra ngoài.
Nên tắm cá giống quá nước muối 2-3% trong 5-10 phút để phòng bệnh.
- Chăm sóc và cho ăn
4.1 Cho ăn
Cá chạch lấu là loài ăn tạp, háu ăn nhưng lượng ăn không nhiều. Vì thế cần cho ăn theo khẩu phần ăn bổ sung đầy đủ dinh dưỡng.
Thức ăn tự nhiên chủ yếu của cá chạch lấu thường là tôm, tép, cá nhỏ, … xay nhuyễn. Để cá chạch lấu mau lớn, cần cho ăn thêm thức ăn công nghiệp với độ đạm cao từ 35-40%.
Khẩu phần ăn:
1-3 tháng tuổi: 5-7%.
4-6 tháng tuổi: 3-5%.
Trên 6 tháng tuổi: 2-3%.
4.2 Chăm sóc cá chạch lấu
Bổ sung vitamin C, beta glucan, men vi sinh đường ruột…để tăng sức đề kháng và phòng ngừa các bệnh đường ruột cho cá.
Sát khuẩn định kỳ đối với mô hình nuôi ao, bể xi măng và lót bạt, giữ môi trường sạch.
Nên thay nước thường xuyên hoặc thay nước định kỳ để giữ môi trường ao nuôi sạch, giúp cá tăng trọng nhanh và phát triển tốt.
Hàng ngày kiểm tra môi trường và quan sát hoạt động của cá để kịp thời phát hiện các hiện tượng bất thường của cá hay môi trường để có biện pháp xử lý kịp thời.
- Thu hoạch
Cá chạch lấu thương phẩm nuôi ao đất trong khoảng 6-9 tháng đạt trọng lượng từ 300-500g/con là có thể thu hoạch.
Đối với bể xi măng và lót bạt khoảng 9-12 tháng từ 500-800g.
Nuôi lồng bè khi cá đạt khoảng 500g trở lên là có thể thu hoạch.
Nuôi cá chạch đồng
- Đặc điểm chung của cá chạch đồng
Cá chạch đồng có hình hình dáng thân hình dẹp và thon, màu sắc từ nâu đến xám với các vằn trên cơ thể. Chúng có hai râu dài phía trên miệng, đầu nhọn. Loài cá này thường sống trong các môi trường nước ngọt như ao, hồ, suối và lưu vực sống. Cá chạch đồng có khả năng thích nghi với nhiều điều kiện nước khác nhau và thường thích ẩn náu trong các khe đá hoặc đục hang. Cá chạch đồng là loài ăn tạp và thường săn mồi trong đáy đầm lầy hoặc bùn đáy. Chúng ăn mọng cá nhỏ, giun, sò điệp…
- Mô hình nuôi cá chạch đồng
2.1 Nuôi cá chạch trong ao
Duy trì mức nước ổn định trong ao, không quá 40cm. Trong ao, nên có các mương và hố sâu với độ sâu khoảng 50-60cm để chạch có thể trú ẩn và tìm kiếm thức ăn.
Ngoài ra, người nuôi có thể thả bèo tây vào ao để tạo ra nơi trú ẩn cho cá, giúp chúng tránh nắng nóng và lạnh rét, đồng thời cải thiện môi trường nước.
2.3 Nuôi cá chạch đồng trong ruộng
Nuôi cá chạch ruộng cần đảm bảo đáy bùn luôn được giữ sạch. Mức nước cần được duy trì từ 20-40 cm và độ dày của bùn đáy khoảng 15-20cm. Người nuôi nên bón phân chuồng và ủ hoai mục trước khi cấy lúa. Đào các mương nhỏ có chiều rộng khoảng 1,2-1,5m và độ sâu từ 30-40 cm để chạy xung quanh ruộng, tạo ra nơi trú cho cá chạch đồng. Ngoài ra, đây cũng nơi thu hoạch khi đến thời điểm cần tháo cạn nước.
- Quản lý và chăm sóc cá chạch đồng
3.1 Khử khuẩn giống trước khi thả
Trước khi thả cá chạch đồng, nên tắm chúng bằng nước muối 3%, trong khoảng 10-15 phút hoặc có thể sử dụng povidone với liều lượng 5ml/m3 nước. Điều này giúp phòng ngừa các bệnh truyền nhiễm và đảm bảo sức kháng của cá.
3.2 Mật độ thả
Mật độ thả cá chạch đồng trong khoảng 30-50 con/m2. Mật độ thả cá tùy thuộc vào điều kiện cụ thể của ao và khả năng quản lý của bạn.
3.3 Chế độ ăn
Có thể nuôi cá chạch bằng thức ăn công nghiệp hoặc tận dụng phụ phẩm trong sản xuất nông nghiệp như cám gạo, nhộng tằm, cá tạp, ốc xay.
Thức ăn phải đảm bảo lượng đạm từ 30-35%.
Lượng thức ăn: 5-8% trọng lượng cá chạch trong ao.
Nên cho cá chạch ăn từ 2-4 lần/ ngày.
3.4 Thu hoạch
Sau 5 tháng nuôi, cá đạt từ 30-40g/con là có thể tiến hành thu hoạch cá chạch thương phẩm.
3.5 Phòng và trị bệnh
3.5.1 Phòng bệnh
Để phòng tránh các bệnh phổ biến, bạn có thể bổ sung vitamin C và men tiêu hóa vào thức ăn cho cá chạch. Thực hiện định kỳ khoảng 2 lần/ tháng, mỗi lần trong vòng 3-5 ngày liên tiếp.
Thay nước định kỳ để ngăn ngừa tình trạng nước bị ô nhiễm.
3.5.2 Trị bệnh
Khi bạn phát hiện các triệu chứng của bệnh, như cá chạch bị nấm, bạn có thể tắm chúng bằng một số loại hóa chất như nước muối 3% hoặc dung dịch KMn04 với liều lượng 20g/m3 nước, thời gian tắm khoảng 10-15 phút.
Bài viết trên, Biogreen đã cùng bạn tìm hiểu cách nuôi cá chạch đồng và nuôi cá chạch lấu. Bạn có thể tham khảo cách nuôi trên để nuôi cá chạch đồng, cá chạch lấu đạt hiệu quả kinh tế cao.
